Veilig internetten

Voorkom phishing met deze tips!

Datalekken komen steeds vaker voor. Een datalek betekent dat persoonlijke of geheime informatie onbedoeld bekend wordt gemaakt. Dit kan gebeuren doordat er een beveiligingsprobleem is. Het kan leiden tot problemen zoals diefstal van identiteit, financiële schade en problemen met iemands reputatie.

Met phishing proberen criminelen je naar een valse website te lokken, om zo meer gegevens of geld te stelen. Klik daarom nooit zomaar op een link. Het is vaak moeilijk valse/nep berichten te onderscheiden van echte berichten. Toch zijn er wel kenmerken waaraan je phishingberichten kunt herkennen, bijvoorbeeld:

1.  Valse e-mails van banken
Scenario: Je ontvangt een e-mail van jouw "bank" waarin staat dat er een probleem is met jouw account en dat je jouw gegevens moet bijwerken.

Tip: Wees voorzichtig met e-mails die om persoonlijke informatie vragen. Controleer altijd de afzender en neem rechtstreeks contact op met jouw bank om de authenticiteit van de e-mail te verifiëren.

2.  Valse loterijwinst
Scenario: Je krijgt een telefoontje of een e-mail waarin staat dat je een grote loterij hebt gewonnen, maar je moet eerst persoonlijke gegevens verstrekken om de prijs te claimen.

Tip: Wees uiterst voorzichtig met dergelijke aanbiedingen. Echte loterijen vragen nooit om persoonlijke gegevens voordat je de prijs hebt geclaimd. Geef nooit jouw persoonlijke informatie aan onbekende personen.

3.  Valse technische ondersteuning
Scenario: Je ontvangt een telefoontje van iemand die beweert van een technologiebedrijf te zijn en beweert dat jouw computer geïnfecteerd is met een virus. Ze vragen om toegang tot jouw computer om het probleem op te lossen.

Tip: Echte technologiebedrijven nemen nooit ongevraagd contact met je op en vragen nooit om toegang tot jouw computer via de telefoon. Verbreek de verbinding en neem contact op met het technologiebedrijf via hun officiële website of telefoonnummer.

4.  Familie/relatie
Scenario: Je ontvangt een WhatsApp-bericht van het telefoonnummer van je kind/kleinkind, waarin staat dat hij/zij dringend geld nodig heeft en vraagt of je een geldbedrag wilt overmaken.

Tip: Wees voorzichtig en dubbelcheck voordat je gehoor geeft aan een dergelijk verzoek. Neem contact op met de betreffende persoon via een ander (betrouwbaar) communicatiemiddel om de authenticiteit van het bericht te bevestigen voordat je geld overmaakt. Oplichters kunnen de identiteit van mensen imiteren om geld te stelen, dus wees extra voorzichtig bij dergelijke verzoeken.

5.  Phishing via pakketdiensten
Scenario: Je ontvangt een e-mail of sms van een zogenaamde pakketdienst waarin wordt beweerd dat er een pakket voor je is en dat je moet klikken op een link om de levering te voltooien.

Tip: Controleer altijd de afzender en vermijd het klikken op verdachte links. Neem in plaats daarvan rechtstreeks contact op met de pakketdienst via hun officiële website of telefoonnummer.

6.  Nep-collectes aan de deur
Scenario: Een persoon verschijnt aan jouw deur en vraagt om een donatie voor een goed doel voordat je een donatie doet.

Tip: Vraag altijd om identificatie en neem de tijd om de organisatie te onderzoeken voordat je een donatie doet. Doneer indien mogelijk rechtstreeks aan erkende liefdadigheidsinstellingen.

7.  Vervalste overheidsinstellingen
Scenario: Je ontvangt een telefoontje of e-mail van iemand die zich voordoet als een medewerker van een overheidsinstelling en vraagt om jouw persoonlijke gegevens voor verificatiedoeleinden.

Tip: Wees uiterst voorzichtig met het verstrekken van persoonlijke gegevens aan onbekende personen, zelfs als ze zich voordoen als overheidsfunctionarissen. Echte overheidsinstellingen communiceren meestal via officiële kanalen en zullen nooit direct om jouw gegevens vragen. Bel in twijfelgevallen altijd de betreffende instantie via het officiële telefoonnummer.

Menselijk gedrag
Internetcriminelen zijn meesters in menselijk gedrag. Om hun doel te bereiken, maken ze op allerlei manieren misbruik van menselijke emoties en karaktertrekken.

Met ‘social engineering’ spelen cybercriminelen handig in op menselijk gedrag. Ze bedenken een scenario waarin het logisch of zelfs noodzakelijk lijkt om mee te werken. Meestal wordt hierbij een emotionele trigger gebruikt. Dat is zeer effectief omdat wij mensen vaak beslissingen nemen op basis van intuïtie en gevoel. Daardoor reageren we impulsief en letten we minder goed op.

Luister niet altijd naar je gevoel
Emoties maken ons menselijk. Het is nu eenmaal niet mogelijk om ze uit te schakelen. Maar we kunnen wel voorkomen dat cybercriminelen ons manipuleren door op onze emoties in te spelen. Meldt iemand zich met een dringend probleem, een vreemd verzoek of een aanbieding die te mooi klinkt om waar te zijn? Blijf altijd kritisch nadenken en neem geen overhaaste beslissingen. Ook als je gevoel zegt dat je dat wél moet doen.

Meer informatie en voorbeelden vind je op: fraudehelpdesk.nl en veiliginternetten.nl 

Kortom
Bescherm je persoonsgegevens en persoonlijke leefomgeving. Wees voorzichtig met het delen van persoonlijke informatie online, vooral met onbekende personen. Gebruik sterke, unieke wachtwoorden voor al jouw onlineaccounts. Controleer regelmatig jouw bank- en creditcardafschriften en meld verdachte activiteiten direct. Vermijd het klikken op verdachte links in e-mails of sms-berichten.

Neem altijd contact op met de betreffende organisatie via officiële kanalen als je twijfelt over de authenticiteit van een verzoek. We hopen dat deze informatie je helpt om jezelf te beschermen tegen phishing-aanvallen. Samen kunnen we ervoor zorgen dat onze gemeente veilig blijft.